Author : BATUL MAMMAN Category : African Stories & Novels
akanki har kika bar gidannan namiji bai taba zuwa kofar dakinki ba. Ke kam kinji dadi 'yan uwa basu kyamaceki ba har Allah Yasa rayuwarki ta koma kan layi. Me kika haifa?
Tausayi Uwargida ta rinka basu. Asmau ta soma kuka saboda yadda ta tuna Uwargida da iya gayu duk girmanta. Yanzu kuwa sai da dauriya zaka iya zama kusa da ita saboda warin jiki. Su Umma sun gama gaisawa da Uwargida sai Haj Lubabatu ta dan yunkura zata tashi. Col. Ishaq yace "Hajiya kafar ce?"
Bata bashi amsa ba sai matsawa da tayi gaban Uwargida ta zauna kusa da Zubaida tana kare mata kallo. Kuka sosai ya kwace mata tace "Habiba"
Uwargida ta fara mika hannu inda taji kira. Rabonta da amsa wannan sunan tun ranar da ta baro garinsu. Hannunta har rawa yake tana ta mika shi ko zata kama mai kiran tace "wace ce don Allah, babu wanda yasan sunana sai 'yan garinmu"
Hajiya sai kuka ta kara shigewa kusa da Uwargida. Col. Ishaq ji yake kamar ya janyota. Me ya hadata da wannan matar. Hannuwanta duka biyu ta rike
"Lubabatu ce, Luban gidan Sarkin dorin Jikamshi"
Salati sosai Uwargida ta saka kafin ta rungume Hajiya. Babu kyama Hajiya ta rungumeta itama suka barke da kuka. Kowa sai kallosu yake. Matan gidan sun fito ganin kwaf Qasim ya daka musu tsawar da ta kidimasu suka bar wurin suna karo da juna.
Uwargida ta share majina da kasan zaninta tace "Allah mai iko, ashe zan sake ganin na gida. Luba ina Baba da Inna, ina 'yan uwana?"
Cikin kuka Hajiya tace "Liman da Inna sun dade da rasuwa. Yayarki Indo ma babu ita. Sauran 'yan uwanki duk suna nan an tara 'ya'ya da jikoki"
"Allahu Akbar, Allah Ya jikanku Baba, Allah Yasa sun yafe min kafin su rasu"
Tana kuka ta labarta musu yadda almajirin Liman yayi mata ciki ashe ma fyade ne yayi mata kuma ya gargadeta kada ta fada har ciki ya bullo. Babu uzuri ko neman ba'asi iyayenta suka tsine mata. Wannan kuskure ne babba. Yana da matukar amfani jurewa wajen kula da yara idan sunyi kuskure domin a toshe kofar gaba. Tunda ta fiti take aikatau da ayyukan wahala domin taci abinci. A haka cikin ya bare tana yawo a gari. A wani gidan aikinta ne a Bauchi maigidan ya kuma yi mata fyade da ta fada matarsa tayi mata duka duk da lokacin shekarunta sunyi gaba don da jima tana rayuwar kunci da wahala. Maigida ya karyata kamar yadda aka saba ji. Shine da ta fito ta sami uwardaki. Bata zubar da cikin ba ta haifi Zubaida. Da girmanta ta fara sana'ar karuwanci kuma tace ta gwada rashin imani kamar yadda mutane suka gwada mata. Sai shekaru biyu da suka wuce da ta kamu da lalurar ido tayu nadamar rayuwarta. Duk matan gidan sun dena bata kudin haya ga rashin abinci. Ta kare da bawa mutane shawara da su rinka taimakawa masu raunin imani da wadanda ke cikin matsanancin hali don gujewa samuwar karin mugayen dabi'u a cikin jamaa.
Su Mama duk anyi kukan tausayin labarin Uwargida da kuma dadin handala da Asmau tayi dacen haduwa da mutane nagari. Wannan kuma zamu iya cewa harda adduar da suke yi mata ba tsinuwa ko zagi ba. A gidan aka bar Zubaida da Kawu Garzali. Sun yanke shawarar idan zasu koma Kano a tafi da ita sai a kaita Jikamshi taga 'yan uwanta ko da basa maraba da dawowarta.
*****
Daga nan gidan Rashida suka wuce. Dama tasan da zuwansu. Sada ma yana gida yana jira ga su Abba duk an zama samari. Cikin gidan aka yi musu shimfida mazan kuma suna dakin nan da Asmau ta taba zama. Tana shiga gidan sai kuka da ta tuna lokacin da ta zauna ga ciki ga rashin iyaye a kusa. A falo taga Sada ya kalleta fuskarsa dauke da murmushi yace
"Asmau kece kuwa?"
Tana kuka ta durkusa har kasa ta gaishe shi. Sada ne mutum na farko da ya fara taimakonta a rayuwa sosai bayan Zubaida mai bata shawarar kada ta zabi gurbatacciyar rayuwa. Wurinsu Abdulhalim yaje inda aka ajiye musu kayan abinci. Sai da suka yi sallah suka ci abincin.
A ciki suma matan sallar suka yi aka ci abinci. Nan hira ta barke ana tuna baya ana kuka da dariya. Rashida tace "yakamata watarana muje kiga Yaya Tagwai fa"
Asmau tayi murmushi, Yaya Tagwai ai ta janyo mata kara shiga garari. Cikin yaran kuwa babu wanda ya tuna ta sai Abba. Sai da suka yi laasar a ranar dai suka kama hanyar Jos. Rashida da Sada sai lokacin biki zasu taho Kano.
Sun sha tafiya jiki kuma ya fada saboda zaman mota. Duka matan a gidan Mami akayi musu masauki sai gari ya waye zasu gidan Zulaiha. Asmau ta damu sosai da ita saboda dena samunta da tayi a waya. Col. Ishaq ne ya samarwa mazan masauki a cikin barikinsu na sojoji dake garin. Shi da Matarsa sai dare suka sami damar yin waya aka biya bashin soyayyar da ba'a yi ba a ranar.
Mami da yaranta sunyi kokarin karrama bakin Kano. Bilkisu sai murna anzo gida. Da safe wurin shadaya suka gama shiri aka dunguma zuwa gidan Zulaiha. Motarsu na tsayawa Asmau ta hango Humaira da karuwar roba a kanta cike da ruwa. Da sauri ta fito ta kira sunanta. Ai tuni Humaira ta saki robar ruwan ya kware a jikinta ta rugo da gudu ta dafe jikin Asmau. Sai ga kannenta suma duk ruwan suka. Yara sai murna suke suna tambayarta ina Ama. Kusan janta cikin gidan suka yi tawagarsu Umma suka biyo baya suna mamakin yadda yaran ke murna haka.
A durkushe bakin murhu tayi tozali da Zulaiha tana ta hura wuta tana tari. Tsaye a gefenta kuma Zinaru ce ta harde kafa tana masifa "malalaciyar banza, tun dazu hada wuta ya gagareki. Yanzu idan suka fito da me zasuyi wanka. Kinsan Gidado baya son ruwan sanyi...."
Zulaiha tace "Zinaru kiyi hakuri itacen ne mai danshi"
Tun a bakin kofar Asmau ta soma hawaye. Rayuwarta ta gyara ga Zulaiha cikin matsanancin kunci har yau. Duk ta kara figewa sai dan wuya kamar kazar mayu. Cikin sauri ta karasa shigowa tace "Zulaiha"
Tashi Zulaiha tayi da sauri itama ta nufo Asmau cike da murna da mamaki. Rungumar juna sukayi suna kukan yaushe gamo. Zinaru babu bakin magana saboda yadda gidan ya cika da mutanen da Asmau tazo dasu. Borin kunya ta soma da taga su Shemau na binta da mugun kallo.
"Haka ake tarbar baki kin tsareta a hanya kuna kuka. Ke Humaira maza shimfida tabarmar nan a rumfar babanku. Kai kuma Ali jeka ka taso babanku. Yau Asmaun da yake ta jira ta dawo"
Wata mace ce wadda da kadan zata girmi Humaira ta fito tana yatsina fuska.
"Hayaniyar me nake ji haka? Zinaru wannan banzar ta dafa min ruwan wankan ko kuwa?".
Zinaru ta galla mata harara zata bata musu harka. A yadda taga mutanen da shigar Asmau tasan akwai maiko. Har ta fara nadamar barin Gidado da tayi ya auro 'yar mutumin da ya bashi shago a kasuwa.
Zulaiha sai murna take ta shimfida musu tabarma da zannuwanta wankakku biyu don babu abinda zata basu su zauna. Basu zauna ba sai tausayinta da suka rinka ji. Zulaiha tana cikin mawuyacin hali. Yaranta kaf babu mai zuwa makaranta yanzu. Duk abinda ya rage mata dashi Gidado yayi aure. Watarana ya sha giya ya bugu yayi mata duka cikin jikinta ya bare. A yanzu haka babu irin wukakancin da basa gani ita da 'ya'yanta a wurin Zinaru da amaryar Gidado. Yi sukayi kamar basa ganin su Zinaru suka shiga hirarsu da Asmau da yan uwanta.
Col. Ishaq ba karamin haushinsa yaji ba bare da ya fito yana tangadi alamun mayen jiya bai sake shi ba. Ya dubi Zulaiha da take gaishe da su Umma. Wahala ta mayar da ita wata iri. Idan za'a bashi dama daga Gidadon har uwarsa sai ya kullesu.
Zulaiha tace "Ummi kinji dadi iyayenki sun yafe miki. Ji yadda kika koma nayi miki murna"
Hajiya ce ta ce "kema in sha Allah bazamu tafi ba sai mun hadaki da naki iyayen. Asmau ta fada mana komai game da rayuwarki"
Zibaru ta cafe "to tace muku tana bukatar taimako ne? Yarinya tana zaman auren soyayya da mijinta zaku shiga tsakani"
Qasim ya taso mata "idan baki kiyaye bakinki ba wallahi idan nasa aka rufeki babu wanda ya isa ya fito dake"
"Kaiiiiii, babar tawa kake yiwa tsawa" Gidado ya fada.
Darajar 'ya'yansa tasa duk mazan nan su Jafar, Yassar, Abdulhalim ga soja da dan sanda basu rufeshi da duka ba.
Zulaiha tana kuka tace "nasam bazasu yafe min ba. Shekarun da yawa. Kara na kaisu na zabi wannan rayuwar akan su"
Asmau tayi ta bata baki ta amince da shawararsu ta zuwa gida. Zinaru tace "idan kika fita a bakin aurenki"
Yau da Zulaiha ta sami masu tsaya mata bata ji maganar Zinaru ba tayi gaba 'ya'yanta na binta. Tana ji Zinaru tace Gidado ya sake ta. Dama me ya rage mata a auren nasa. Suna kallo duk suka fita. Zinaru tasan sun gama yawo domin kuwa korarsu zaayi daga gidan.
Zulaiha ke kwatance har suka iso bakin gate din wani makeken gida. Gida ne babba na gani a fada. Asmau tace cikin tsantsar mamaki "nan ne gidaku?"
"Nan ne Asmau" su Humaira ma duk mamaki suke wai daga nan mahaifiyarsu ta fito amma suke ganin kuncin rayuwa. Daga bakin gate kenan ma. Maigadi yayi musu iso akan cewa bakin mamanta ne. Jikinta a sanyaye suka shiga. Gidan ya kara fadi gashi ya dace da zamani. A wurin ajiye motoci ta hango kaninta da Alhajinsu. Zuciyarta tana dar dar Alhaji na hangota ya taho wurin da suke yana kallon Zulaiha. Shekarunta sha bakwai rabonta da gida. Ana jiran aji da wacce zai tarbi yarsa.
A hankali yace "sai yau uwata? Sai yau kika iya tunawa kina da iyaye?"
Abin tausayi Zulaiha ta fada jikin mahaifinta. Saboda yadda ta kode sai ka zata wa da kanwa ne ba uba da 'ya ba. Farinciki yake ji mara misaltuwa. Allah Ya karbi adduarsa 'yarsa ta dawo. Ba karamin fushi yayi da ita ba a da amma daga baya ya hakura sai dai yayi alkawarin babu mai zuwa gareta idan bata kawo kanta gida ba. A ciki ma wurin Innarta sai murna da kukan farinciki. Ga 'ya'yanta duk aka taru ana kallonsu. Duk 'yan uwanta suka taru ana murna. Alhajinsu yayi ta godiya ga su Umma da suka dawo da ita gida. Zama suka yi ana jajanta irin wannan hali da yara ke jefa kansu a dalilin soyayya sun yarda su rabu da kowa.
Asmau da Zulaiha sun zauna suna ta mayar da zancen halin da suka tsinci kawunansu a ciki. Ta yanke shawarar nema takardarta a wurin Gidado. Ita da aure kuma sai a aljanna. Asmau tayi dariya tace "zaki yi ne tunda na sami miji kema zaki samu in sha Allah" ta bata labarin Jikamshinta da bikinsu da za'a fara nan da sati biyu. Zulaiha tace biki kam da ita za'ayi komai in sha Allah. Ranar ma a gidan Mami suka kwana washegari sai Kano ta Dabo tumbin giwa. Biki ya gabato ana ta rabon kati
ABINDA AKE GUDU🙆🏽52
Batul Mamman💖
Daga 'yan uwan Asmau har na Col. Ishaq kowa shirin biki yake yi sosai. Ita har mamaki suke bata. Hala sun manta wace ce ita suke son yi mata biki irin wannan. Mutanen da zasu zo karshenta duk 'yan kallo ne wadanda zasu tafi da ita a baki. Sake yiwa Jikamshi korafi tayi akan haka yace shi bai taba damuwa da biki ba sai yanzu. Idan suka yi abin shiru shiru a gida shine mutane zasu sami na magana ace dama ansan dole ayi abin kamar na marasa gaskiya. Yanzu kuwa biki zasuyi su nunawa duniya farincikinsu da ni'imar Allah garesu. Dama tasan tuni yabi zugar su Shemau da Ainau shiyasa batayi mamakin amsarsa ba. Kwanansu biyu da dawowa Walida tazo gidansu har ta rakata karbo dinkunanta na fitar biki. Kokari suke su ajiye komai su mayar da kawancensu na da. Bata da niyar gayyatar sauran kawayen makaranta don basu nemeta ba a baya kuma dama bata dasu da yawa. Yanzu ma bata san ina yawancinsu suke ba. Duk wadda tazo bazai wuce bawa ido hakkinsa ba. Dinkuna sunyi kyau sosai. Kayan Amatullah ma ba'a magana. Musamman da yake kayan yara akwai daukar ido. Ita da su Mimin Shemau da Nanan Kawu Garzali mai sunan Hajjo duk anko akayi musu.
A bangaren gyaran jiki da abinda ya shafi lalle kuwa takanas Nasiba yayar Abubakar tayiwa aminiyarta ta Nijar magana. Massouda kenan, matar da a Nijar din ma ji suke da ita. Taji labarin Asmau kaf a wurin kawarta kuma ta tausaya mata shiyasa tayi mata hadin kayansu masu kyau da tsada sosai don tace Asmau dole a gyarata a saya mata kima a wurin mijinta. Shi kanshi mijin wani girmansa take gani. Duk mutumin da zai iya auren mace kamar Asmau lallai ya cancanci yabo da jinjina. Dole a taya shi da adduar Allah Ya saka masa da alkhairi bisa wannan kyakkyawan aiki da yayi. A wannan lokacin idan kaga Asmau zaka so sake kallonta. Duk da dama can ita bata sahun farare amma fatarta ta kara kyau sosai tayi haske. Kuma duk wahalar nan ta baya da tasa ta rame yanzu cima ta canja ga kwanciyar hankali. Shiyasa jikinta ya dan dawo ta ciko. Idan Umma ta kalleta sai dai tayi godiya ga Allah. Bata ma so tayi tunanin halin da Asmau zata fada da bata hadu da mutanen kirki ba ko ta dawo gida.
A dan tsukun lokacin Col. Ishaq ya damu sosai da rashin ganin Matarsa. Massoudan Nijar ta saba da irin wannan aikin na gyaran amare ta taho har gida ta murjeki da kyau. Saboda haka gidan Umma akayi mata masauki. Safe, rana, dare daga wannan turaren sai shafa wancan abin. Sau uku yana zuwa ana ce masa bazata iya fitowa ba. Ransa a bace a karo na hudu yace da Yassar idan bata fito ba wallahi bazai tafi ba komai dare.
Yassar yayi murmushi wannan soyayya tana daukar hankalinsa sosai "ka bani dan lokaci zan fito da ita. Umma da matar da Anti Nasiba ta kawo ne basa bari ta fita. Yau kwana biyar ko kafar gidan nan bata fito ba"
Fuskarsa sam babu walwala yace "Ka fadawa matar zan kara mata kudi amma gobe tayi shirin komawa garinsu aikin ya isa haka"
Yassar ya kalli yadda yake magana kamar bashi yayi ba ya wani hade rai. Shi dai ya sosa keya ya tafi. To Col. Ishaq ba irin wanda zaiyiwa tsiya bane da ya sha tsokana.
Yana komawa dakin Anti Bintu tace "Allah sarki bawan Allah, ya tafi kuwa?"
"Ya ce komai dare zai jira a gama"
Umma ta dan sha kunu "kaje kace ina wurin ka kasa fadin sakon, haba yayi hakuri mana. Nan da kwana hudu za'a fara bikin sai ya ganta. Kema da laifinki da baki fada masa lokutan da kuke farawa ba"
Asmau ta rufe ido kawai. Ba karamin kewarsa take yi ba ita kanta. Gashi tasan abubuwa sunyi masa yawa tunda bikin ya matso amma kullum kokarinsa ya ganta ko yaji dadi. Sai ake rashin sa'a idan yazo an fara shafe shafe ko turara mata jiki. Da daga ita sai Massouda ne kawai yadda suke wasa da matar ficewa zatayi ba'a sani ba. Amma kullum ba'a rasa babba da take jin kunya.
Har Yassar ya juya Hajjo ta dakatar dashi. Tace a goge jikin ta fita "gyaran nan ai saboda shi ake yi ko. Kwana nawa kullum yazo amsa daya ai babu dadi, sai kun sa ta fita a ransa. Ko dai ku barta ta fita ko kuma naje na kawo shi har dakin nan muga karshen gyara"
Umma kunya ta kamata ta fice daga dakin su Anti Bintu suna dariya. Auduga ake tsomawa cikin ruwan wani humra mai bala'in kamshi ana goge mata jiki. Sai da aka gama tas ta zura dogon hijab akan rigar jikinta ta fita don ko kwalliya an hanata sai ranar kamu.
*****
Tayi zaton yana waje sai ta ganshi a falo yana waya ga Yassar da Amatullah suma suna zaune. Cikin nutsuwa ta shigo falon Yassar ya dauki Amatullah a wuyansa suka fice.
Col. Ishaq ko sallama baiyi ba a wayar ya kashe yana kallonta. Ya ciri tuta a iya kallo mai kashe mata jiki. Ashe ita ma tayi missing dinsa sosai. Sai yanzu da ta ganshi taji sauki a ranta. Ko hoda babu a fuskarta kuma iya abinda yake iya gani kenan amma tayi masa kyau. Ga wani kamshi mai sanyi da bai san da yadda zai fasalta shi ba yana fitowa daga jikinta.
Kujeru biyu ne tsakanin wadda ta zauna da tashi ta gaishe shi amma da kai ya iya amsawa babu magana. Shirun nasa ya dameta tace "Jikamshina yaya, ko kayi fushi ne?"
Yayi sassanyar ajiyar zuciya "Matar Jikamshi harda muryarki ma gyarata ake yi? Tunanin nawa zan karawa matar da take gyara min ke nake. I just love the way you look. Matsalata daya ce hanani ganinki da ake yi"
Tayi murmushi "to kayi hakuri kaji _Jikamshina_ .
"Na fada miki idan zan tafi ki dena kirana da sunan nan amma kinki ji ko?"
Wani kalar tausayi yake mata tayi dariya sannan ta fara magana da shagwaba "haba Jikamshina yanzu fa na fito. Ko rabin ganinka banyi ba kake zancen tafiya"
"Kina wasa dani yarinyar nan. Nace ki dena kin cigaba. Kada kice banyi warning dinki ba dai. Bari na tafi, da na sani ban matsa sai na ganki ba yau"
Gabanta taji ya fadi ko dai yayi fushi da gaske ne. Tana ganin ya tashi itama ta mike tsaye jiki a sanyaye tace
"Me yasa kace haka"
Kallon da yake mata na ido cikin ido ne yasa tayi saurin kawar da kanta. Rage muryarsa yayi yadda itama bata jinsa sosai batare da ya bar kallonta ba yace "zan fada miki nan gaba. I love you. Sai da safe"
Kasa amsa masa tayi tana kallonsa ya fita. Ta koma ciki duk tana jin babu dadi. To me tayi masa haka da ko minti shabiyar batayi ba da fitowa ya tafi. Ko dai yayi fushi ne da gaske? Bazata iya jurewa hakan ba kwanaki kadan kafin aurensu. Dakinsu ta koma ta dauko wayarta zata tura masa text don bata
